احتمالاً مدت قرارداد شما به اتمام رسیده یا اینکه از محل کار خود استعفا دادهاید. ممکن است بهعنوان کارگر، به هر دلیلی تصمیم گرفته باشید که محل کار خود را ترک کنید. برای اینکه محل کار خود را ترک کنید، باید تسویهحساب انجام شود و به فرم تسویه حساب پرسنل احتیاج دارید. بسیاری از افراد از قوانین مخصوص تسویه کردن حساب بین کارفرما و کارگر بیاطلاع هستند. در ادامه، به بررسی قانون وزارت کار برای تسویه حساب خواهیم پرداخت.

جزئیات نحوه قطع همکاری
تسویهحساب به اقداماتی که برای به پایان رسیدن همکاری کارگر با هر مجموعهای، صورت می گیرد، گفته می شود. زمانی که قرارداد منعقد شده بین کارگر و کارفرما به اتمام برسد، همکاری آنها هم به پایان میرسد و در این حالت کارفرما موظف است که همه حق و حقوق کارگر را به او پرداخت کند.
معمولاً با وجود قانون وزارت کار برای تسویه حساب، اختلاف و شکایت بین کارگر و کارفرما وجود دارد و روند آن بهدرستی شکل نمیگیرد و با مشکلاتی همراه است. به همین دلیل، باید هر دوطرف، قوانین را بهخوبی بدانند و به آنها عمل کنند تا از بروز اختلاف و شکایت جلوگیری شود.
قانون وزارت کار برای تسویه حساب چیست؟
کارگر و کارفرما، باید بهصورت توافقی و رضایت هر دوطرف، این مرحله را انجام دهند، به این دلیل که از طرف اداره کار، اصل و ماده قانونی خاصی برای تسویهحساب تعریف نشده است؛ ولی با این وجود اگر این روند خیلی هم طول بکشد، کارگر میتواند از کارفرما شکایت کند.
از قوانینی مهم و قابلتوجه که کارفرما، در رابطه با تسویه حساب باید به خاطر داشته باشد و به آنها عمل کند ، این می باشد که چه قرارداد بین کارگر و کارفرما فسخ و چه به پایان رسیده باشد، فرقی ندارد و مهم نیست که کارگر اخراج شده یا خودش کار را ترک کرده است در هرصورت کارفرما وظیفه دارد علاوه بر اینکه حقوق، دستمزد، مزایا و پاداش او را حساب کنند و بپردازند، باید به پرداخت حق سنوات او هم توجه کنند مبلغی را بهعنوان سنوات خدمت به کارگر بپردازد و کارگر در هر صورت مستحق دریافت این مبلغ خواهد بود.
تسویهحساب قانونی توسط کارفرما
حال باتوجه به اینکه مشخص شد بعد از اتمام قرارداد، کارفرما موظف است که حق سنوات خدمت کارگر را بپردازد، باید بدانید که این پرداخت باید با رعایت برخی قوانین همراه باشد تا شکل درست و اصولی به خود بگیرد. برای مثال، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- زمان تسویه حساب، موقعی می باشد که قرارداد کارگر با کارفرما به پایان رسیده باشد.
- درصورتی که قرارداد با کارگر بهصورت موقت بسته شده باشد و مدت آن به پایان برسد و در صورت تمدید دوباره قرارداد، باید تسویهحساب صورت بگیرد. یعنی با هربار تمام شدن قرارداد، تسویهحساب انجام میشود.
- کارگر حق دارد طبق قوانینی که وزارت کار تعیین کرده از مزایایی مثل حق مسکن، حق اولاد، حق خواروبار و بن کارگری استفاده کند.
- برگه تسویه حساب با کارگر، باید طوری تنظیم شود که رضایت دوطرف را در بر داشته باشد و جایی برای شکایت باقی نگذارد.
- هنگام تسویه حساب با توجه به اینکه وزارت کار، هر سال برای کارگران پاداش، عیدی و مرخصی در نظر میگیرد، باید به رعایت این حقوق هم پرداخته شود.
مراحل تسویه حساب با کارگر
بعد از اینکه قرارداد به پایان رسید، کارفرما برای تسویه حساب برگهای را تنظیم کرده و در آن تمامی حقوق کارگر را ذکر میکند. بعد از اینکه مبلغ تسویه به کارگر پرداخت شد، این توافق باید به امضای کارگر درآید. لازم به ذکر است پرداخت نقدی، درست نیست و مبلغ تسویهحساب، حتماً باید بهصورت تراکنش بانکی پرداخت شود. مراحل تسویه حساب عبارتند از:
تسویهحساب اداری
ممکن است کارگر در کارگاه و واحدی که مشغول به کار است، برای رعایت نکات ایمنی، برخی لوازم محافظتی دریافت کرده باشد یا از ابزار به خصوصی استفاده کرده یا وسیلهای را به امانت گرفته باشد در این صورت کارگر ابتدا باید همه لوازم و ابزارها را سالم به کارگاه پس داد را تحویل دهد و رسید دریافت کند. بعد از آن نوبت تسویهحساب مالی میرسد. در این مرحله، کارگر به بخش اداری مراجعه میکند تا روزهای کاری، مرخصیها، غیبتها و چنین مواردی محاسبه شوند.
مراجعه به واحد حسابداری
بعد از مشخص شدن روزهای کاری، کارگر باید به واحد حسابداری مراجعه کند. کارفرما موظف است در این واحد، تمام حقوق و مزایای کارگر را محاسبه کند و هر بستانکاری را از آن کم کند. سپس مزایای پایان کار را با کارگر حساب کند.
محاسبه مزایای پایان کار
طبق قانون وزارت کار برای تسویه حساب در حین محاسبه مزایای پایان کار، قوانین زیر رعایت میشوند:
- هر کارگر، نهایتاً ۹ روز از مرخصیهای خود در سال میتواند ذخیره کند؛ مابقی روزهای مرخصی، در صورتی که کارگر و کارفرما برای این روزها توافق نکرده باشند که کارگر حقوق دریافت کند سوخت به حساب میآیند. و صورت توافق، برای هر روز مرخصی که استفاده نشده باشد، یک سیام مزایا حساب میشود.
- برای کارگرانی که کمتر از یک سال فعالیت داشتهاند، برای هر ماه، برابر با۵ روز دستمزد و برای کارگرانی که بیش از یک سال سابقه دارند، برای هر سال برابر با دو ماه دستمزد ، عیدی و پاداش محاسبه میشود.
- کارگر مستحق این است حق سنوات خود را بهازای هر سال کار در واحد کاری خود، بهاندازه یک ماه دستمزد، دریافت کند. اگر سابقه کاری او کمتر از یک سال است، بهازای هر ماه، برابر با دو و نیم روز حقوق پایه، مبلغ دریافت خواهد کرد.
دریافت رضایتنامه از کارفرما
در صورتی که کارفرما از کارگر راضی باشد، کارگر میتواند از او درخواست رضایتنامه کند.وقتی کارگر از کارفرمای خود رضایتنامه دریافت کند، مسلماً در آینده میتواند راحتتر شغل پیدا کند.
حرف آخر
در این مطلب قانون وزارت کار برای تسویه حساب (Personnel settlement) و الزام رعایت گفته شد. تا هم کارفرما این موارد را رعایت کنید تا از هرگونه شکایت جلوگیری شود و همچنین کارگران هم باید این نکات را بهخوبی بدانند تا حق خود را تمام و کمال از کارفرما دریافت کنند و دچار اختلاف با او نشوند.
احتمالاً مدت قرارداد شما به اتمام رسیده یا اینکه از محل کار خود استعفا دادهاید. ممکن است بهعنوان کارگر، به هر دلیلی تصمیم گرفته باشید که محل کار خود را ترک کنید. برای اینکه محل کار خود را ترک کنید، باید تسویهحساب انجام شود و به فرم تسویه حساب پرسنل احتیاج دارید. بسیاری از افراد از قوانین مخصوص تسویه کردن حساب بین کارفرما و کارگر بیاطلاع هستند. در ادامه، به بررسی قانون وزارت کار برای تسویه حساب خواهیم پرداخت.

جزئیات نحوه قطع همکاری
تسویهحساب به اقداماتی که برای به پایان رسیدن همکاری کارگر با هر مجموعهای، صورت می گیرد، گفته می شود. زمانی که قرارداد منعقد شده بین کارگر و کارفرما به اتمام برسد، همکاری آنها هم به پایان میرسد و در این حالت کارفرما موظف است که همه حق و حقوق کارگر را به او پرداخت کند.
معمولاً با وجود قانون وزارت کار برای تسویه حساب، اختلاف و شکایت بین کارگر و کارفرما وجود دارد و روند آن بهدرستی شکل نمیگیرد و با مشکلاتی همراه است. به همین دلیل، باید هر دوطرف، قوانین را بهخوبی بدانند و به آنها عمل کنند تا از بروز اختلاف و شکایت جلوگیری شود.
قانون وزارت کار برای تسویه حساب چیست؟
کارگر و کارفرما، باید بهصورت توافقی و رضایت هر دوطرف، این مرحله را انجام دهند، به این دلیل که از طرف اداره کار، اصل و ماده قانونی خاصی برای تسویهحساب تعریف نشده است؛ ولی با این وجود اگر این روند خیلی هم طول بکشد، کارگر میتواند از کارفرما شکایت کند.
از قوانینی مهم و قابلتوجه که کارفرما، در رابطه با تسویه حساب باید به خاطر داشته باشد و به آنها عمل کند ، این می باشد که چه قرارداد بین کارگر و کارفرما فسخ و چه به پایان رسیده باشد، فرقی ندارد و مهم نیست که کارگر اخراج شده یا خودش کار را ترک کرده است در هرصورت کارفرما وظیفه دارد علاوه بر اینکه حقوق، دستمزد، مزایا و پاداش او را حساب کنند و بپردازند، باید به پرداخت حق سنوات او هم توجه کنند مبلغی را بهعنوان سنوات خدمت به کارگر بپردازد و کارگر در هر صورت مستحق دریافت این مبلغ خواهد بود.
تسویهحساب قانونی توسط کارفرما
حال باتوجه به اینکه مشخص شد بعد از اتمام قرارداد، کارفرما موظف است که حق سنوات خدمت کارگر را بپردازد، باید بدانید که این پرداخت باید با رعایت برخی قوانین همراه باشد تا شکل درست و اصولی به خود بگیرد. برای مثال، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- زمان تسویه حساب، موقعی می باشد که قرارداد کارگر با کارفرما به پایان رسیده باشد.
- درصورتی که قرارداد با کارگر بهصورت موقت بسته شده باشد و مدت آن به پایان برسد و در صورت تمدید دوباره قرارداد، باید تسویهحساب صورت بگیرد. یعنی با هربار تمام شدن قرارداد، تسویهحساب انجام میشود.
- کارگر حق دارد طبق قوانینی که وزارت کار تعیین کرده از مزایایی مثل حق مسکن، حق اولاد، حق خواروبار و بن کارگری استفاده کند.
- برگه تسویه حساب با کارگر، باید طوری تنظیم شود که رضایت دوطرف را در بر داشته باشد و جایی برای شکایت باقی نگذارد.
- هنگام تسویه حساب با توجه به اینکه وزارت کار، هر سال برای کارگران پاداش، عیدی و مرخصی در نظر میگیرد، باید به رعایت این حقوق هم پرداخته شود.
مراحل تسویه حساب با کارگر
بعد از اینکه قرارداد به پایان رسید، کارفرما برای تسویه حساب برگهای را تنظیم کرده و در آن تمامی حقوق کارگر را ذکر میکند. بعد از اینکه مبلغ تسویه به کارگر پرداخت شد، این توافق باید به امضای کارگر درآید. لازم به ذکر است پرداخت نقدی، درست نیست و مبلغ تسویهحساب، حتماً باید بهصورت تراکنش بانکی پرداخت شود. مراحل تسویه حساب عبارتند از:
تسویهحساب اداری
ممکن است کارگر در کارگاه و واحدی که مشغول به کار است، برای رعایت نکات ایمنی، برخی لوازم محافظتی دریافت کرده باشد یا از ابزار به خصوصی استفاده کرده یا وسیلهای را به امانت گرفته باشد در این صورت کارگر ابتدا باید همه لوازم و ابزارها را سالم به کارگاه پس داد را تحویل دهد و رسید دریافت کند. بعد از آن نوبت تسویهحساب مالی میرسد. در این مرحله، کارگر به بخش اداری مراجعه میکند تا روزهای کاری، مرخصیها، غیبتها و چنین مواردی محاسبه شوند.
مراجعه به واحد حسابداری
بعد از مشخص شدن روزهای کاری، کارگر باید به واحد حسابداری مراجعه کند. کارفرما موظف است در این واحد، تمام حقوق و مزایای کارگر را محاسبه کند و هر بستانکاری را از آن کم کند. سپس مزایای پایان کار را با کارگر حساب کند.
محاسبه مزایای پایان کار
طبق قانون وزارت کار برای تسویه حساب در حین محاسبه مزایای پایان کار، قوانین زیر رعایت میشوند:
- هر کارگر، نهایتاً ۹ روز از مرخصیهای خود در سال میتواند ذخیره کند؛ مابقی روزهای مرخصی، در صورتی که کارگر و کارفرما برای این روزها توافق نکرده باشند که کارگر حقوق دریافت کند سوخت به حساب میآیند. و صورت توافق، برای هر روز مرخصی که استفاده نشده باشد، یک سیام مزایا حساب میشود.
- برای کارگرانی که کمتر از یک سال فعالیت داشتهاند، برای هر ماه، برابر با۵ روز دستمزد و برای کارگرانی که بیش از یک سال سابقه دارند، برای هر سال برابر با دو ماه دستمزد ، عیدی و پاداش محاسبه میشود.
- کارگر مستحق این است حق سنوات خود را بهازای هر سال کار در واحد کاری خود، بهاندازه یک ماه دستمزد، دریافت کند. اگر سابقه کاری او کمتر از یک سال است، بهازای هر ماه، برابر با دو و نیم روز حقوق پایه، مبلغ دریافت خواهد کرد.
دریافت رضایتنامه از کارفرما
در صورتی که کارفرما از کارگر راضی باشد، کارگر میتواند از او درخواست رضایتنامه کند.وقتی کارگر از کارفرمای خود رضایتنامه دریافت کند، مسلماً در آینده میتواند راحتتر شغل پیدا کند.
حرف آخر
در این مطلب قانون وزارت کار برای تسویه حساب (Personnel settlement) و الزام رعایت گفته شد. تا هم کارفرما این موارد را رعایت کنید تا از هرگونه شکایت جلوگیری شود و همچنین کارگران هم باید این نکات را بهخوبی بدانند تا حق خود را تمام و کمال از کارفرما دریافت کنند و دچار اختلاف با او نشوند.

مدیریت تولید و مزایای آن برای کسب و کار ها
معرفی 5 اصل مدیریت فرایند کسب و کار
مشاوره تولید محتوا چیست و چه کمکی به ما میکند؟
اهمیت مشاوره حقوقی برای ثبت قرارداد
مشاوره مالیاتی چه کمکی به ما میکند؟
نقش مشاور مالی در سازمان
مشاوره تبلیغاتی
مشاوره سرمایه گذاری و مدیریت ریسک
مشاوره مالی چیست؟